Schlaggenwälder Heimatbrief — červen / červenec 2011
/ 8
česky německy obojí klasické zobrazení →
Sken listu 7
Trochu něčeho pro pobavení...

Milostivá paní u ovocného stánku: „Jsou to opravdu německá jablka?" Prodavač: „Chcete je jíst, nebo se s nimi bavit?"

Koželuh Max byl kvůli pytláctví odsouzen k pěti měsícům vězení. Soudce: „Chcete si trest odsedět hned?" Max upřímně na to: „Ne, kdyby to šlo, tak radši až v době hájení!"

*V originále chebským nářečím.*

původní znění

Die Gnädigha am Obstståand: „Sind das auch wirklich deutsche Äpfel?" – Da Handla: „Wolln Sa sa essn oda sich mit ihnan untahåltn?"

Da Lederer Max is wegha W(üldarei za fünf Monat Håft vadunnat wuadn. Richter: „Wolln Sa die Stråuf glei ositzn?" – Da Max treiherzigh drauf: „Naa, wenn sich's måchn ließat, löiwa in da Schonzeit!"

Z domácí kuchyně

Ač jiné časy dnes tu vládnou, u receptu zůstává se při starém!

Vídeňské dršťkové srdíčko na kyselo: Srdce, plíce, játra a jazyk se uvaří doměkka s nakrájenou cibulí, pepřem v zrnu a bobkovým listem, ale bez soli (jinak játra ztvrdnou!). Poté se vývar scedí, zahustí jíškou, osolí a ochutí vydatnou dávkou octa. Vnitřnosti se nakrájí na tenké nudličky a přidají do hotového vývaru. Hodí se k tomu houskové knedlíky nebo vařené brambory. – Vydatné jídlo!

původní znění

## Aus heimatlicher Küche
Wenn auch and're Zeiten walten,
beim Rezept bleibt man beim alten!
Wiener Beuschel, sauer: Herz, Lunge, Leber und Zunge werden mit geschnittenen Zwiebeln, Pfefferkörnern und Lorbeerblatt, aber ohne Salz (sonst wird die Leber hart!), weichgekocht. Dann die Suppe abseihen, mit Einbrenne verdicken, salzen und mit reichlich Essig abschmecken. Das „Gschling" in feine Streifen schneiden und der fertigen Brühe zufügen. Dazu passen Semmelknödel oder Salzkartoffeln. – Ein herzhaftes Gericht!

Jak jsme to říkali doma?

ne úplně dobré nebo suché (dřevo) — zwiezah odolný, silný, zdravý — tak(tfest dobře nakloněný, přející — goutmanat uražený — betrobetzt křivý a pokřivený (o osobě) — krummbatalua(hm chytrý, bystrý — hell af da Plåttn naparující se, vychloubačný — gråußtouarisch mokrostudený, mrazivý, sychravý — rauhmutzigh rozrušený, neklidný, netrpělivý — hobalat mít závrať — dürmisch, damisch dlouhonohý — långhaxat vychrtlý, velmi hubený — dürrweggat ukvapený, uspěchaný — däiarat hloupý, potrhlý (jidiš) — meschugge promáčený na kůži — tropfatwatschlnåß málomluvný — maalfaal rozzuřený — wöitigh dobře chutnající — nowlschani dychtivý (po) — ronich (af) tvrdohlavě hašteřivý, umíněný — neitäitarisch / gawanatschich blízko (u) — gnåucht (va) blíže, nejblíže — gnäichta, am gnäichstn dost (toho) — gnough (davua) v blízkosti — in da Gnäicht je to dost blízko — es is gnåucht gnouch

Pozor: Koncová souhláska „g" v zápisu se v nářečí vyslovuje jako „ch", v zápisu „gh"! Příklad: genug / gnouch / gnough

*V originále chebským nářečím.*

původní znění

## Wöi håmma daham gsågt?
Nicht ganz gut oder trocken (Holz) — zwiezah
belastbar, kräftig, gesund — tak(tfest
wohlgesinnt, zugeneigt — goutmanat
beleidigt — betrobetzt
krumm und schief (Person) — krummbatalua(hm
gescheit, klug — hell af da Plåttn
angeberisch, prahlerisch — gråußtouarisch
naßkalt, frostig, grimmig — rauhmutzigh
aufgeregt, unruhig, ungeduldig — hobalat
schwindelig — dürmisch, damisch
langbeinig — långhaxat
hager, sehr schmächtig — dürrweggat
voreilig, überhastet — däiarat
dumm, verrückt (jiddisch) — meschugge
triefendnaß — tropfatwatschlnåß
wortkarg — maalfaal
wütend — wöitigh
gutschmeckend — nowlschani
erpicht (auf) — ronich (af)
beharrlich zankend, rechthaberisch — neitäitarisch / gawanatschich
nahe (bei) — gnåucht (va)
näher, am nächsten — gnäichta, am gnäichstn
genug (davon) — gnough (davua)
in der Nähe — in da Gnäicht
es ist nahe genug — es is gnåucht gnouch

Man beachte: Der Endmitlaut „g" in der Schreibweise hat mundartlich die Aussprache „ch", die Schreibweise „gh"! Beispiel: genug / gnouch / gnough

věta pokračuje na dalším listu ⟶

Krádež u Chebské kašny (Egerlandbrunnen)

V noci z 12. na 13. ledna byla násilím vylomena z ukotvení a ukradena socha Dudáka („Patscher") z úrovně pěti tanečních párů.

V neděli 6. 2. 2011 si jeden svědek kolem 23. hodiny všiml, že se někdo pohybuje uvnitř oplocení (uzavřená vysoká prkenná stěna jako ochrana proti počasí) u kašny, a přivolal policii. Pachatelé – dva již dříve trestaní čeští muži a dívka stejné národnosti – byli přistiženi při činu a zadrženi. Zlodějská banda už z figurálního svatebního průvodu vylomila šest soch a připravila je k odvozu. Muži

[obr] Egerlandbrunnen v Marktredwitz – vícepatrová kašna s bronzovými sochami svatebního průvodu a tanečních párů (bez původního popisku)

putovali do vyšetřovací vazby, dívka byla propuštěna na svobodu.

Policie vychází z toho, že zlodějům nešlo o sochy jako umělecká díla, nýbrž pouze o bronzový kov. Z úrovně svatebního průvodu byly hrubým násilím vytrženy z uchycení a přitom těžce poškozeny tyto sochy: houslista, dudák a klarinetista na jedné straně a dva sedláci a hubený střelec na straně druhé. Poškozena a znehodnocena byla i socha svatebního ceremoniáře (družby).

Nyní je na řadě oprava, pokud je možná, nebo nové odlití poškozených soch.

Prkenná stěna oplocení a váha soch kladly zlodějům odpor. Sedlák v kožichu tak váží například 40 kg, svatební ceremoniář 65 kg, ostatní sochy přibližně 35 kg každá.

Zločinci evidentně plánovali odcizit celý svatební průvod. Bylo rozhodnuto společně s odborníky policie a bezpečnostních firem zajistit kašnu účinným zabezpečením.

(Z časopisu „Der Egerländer", číslo 2/2011, od Dr. Hatta Zeidlera)

Ve stejném vydání časopisu „Der Egerländer" spolkový předseda (Bundesvürstäiha) Alfred Baumgartner uvádí, že k dokončení stavebních prací na zmíněné Chebské kašně (obklad kolem obruby kašny, oplocení) ještě chybí 24 000 eur. K tomu nyní přistupují i náklady na renovaci, resp. obnovu ukradených a poškozených soch. Cíle Svazu Chebských obcí (Bund der Egerländer Gmoin, BdEG) – dokončit kašnu v Marktredwitz do Chebského dne (Egerlandtag) začátkem září 2011 – lze dosáhnout jen s pomocí velkorysých dárců.

BdEG prosí všechny krajany o štědrou podporu! Příspěvky prosím na účet „Bund der Eghalanda Gmoin e.V.", konto 810562157 u Sparkasse Hochfranken, kód banky (BLZ) 763 500 00. Mnohokrát děkujeme!

původní znění

## Diebstahl am Egerlandbrunnen
In der Nacht vom 12. auf 13. Jänner wurde die Figur des Patscher (aus der Ebene der fünf Tanzpaare) mit Gewalt aus der Verankerung gebrochen und gestohlen.
Am Sonntag, den 6.2.2011, bemerkte ein Zeuge gegen 23.00 Uhr, daß sich jemand innerhalb der Einhausung (geschlossene, hohe Bretterwand als Wetterschutz) am Brunnen zu schaffen machte und alarmierte die Polizei. Die Täter, zwei vorbestrafte tschechische Männer und ein Mädchen mit gleicher Nationalität, wurden auf frischer Tat ertappt und festgenommen. Die Diebesbande hatte bereits sechs Figuren aus dem Hochzeitszug herausgebrochen und für den Abtransport bereitgestellt. Die Männer

[obr] (bez popisku) (Egerlandbrunnen v Marktredwitz – vícepatrová kašna s bronzovými figurami svatebního průvodu a tanečních párů)

kamen in Untersuchungshaft, das Mädchen wurde freigelassen.
Die Polizei geht davon aus, daß es die Diebe nicht auf die Figuren als Kunstwerke abgesehen hatten, sondern lediglich auf das Bronzemetall. Aus der Ebene des Hochzeitszuges wurden folgende Figuren mit roher Gewalt aus ihren Befestigungen gerissen und dabei schwer beschädigt: Geiger, Dudelsackspieler und Klarinettist auf der einen Seite und die zwei Bauern und der dünne Schütze auf der anderen Seite. Auch die Figur des Hochzeitsladers wurde demoliert.
Nun steht die Reparatur, soweit möglich, oder der Neuguß der beschädigten Figuren an.
Die Bretterwand der Einhausung und das Gewicht der Figuren stellten sich den Dieben entgegen. So wiegt der Bauer im Pelz z.B. 40 kg, der Hochzeitslader 65 kg, die anderen Figuren je etwa 35 kg.
Die Verbrecher planten offenbar, den gesamten Hochzeitszug abzuräumen. Es wurde beschlossen, mit Fachleuten von Polizei und Sicherheitsfirmen eine wirksame Sicherung des Brunnens herzustellen.
(Aus „Der Egerländer", Folge 2/2011, von Dr. Hatto Zeidler)

In der gleichen Ausgabe der Zeitschrift „Der Egerländer" legt Bundesvürstäiha Alfred Baumgartner dar, daß zur Fertigstellung der Bauarbeiten am besagten Egerlandbrunnen (Plattenverkleidung an der Brunnenumrandung, Einhausung) noch 24.000 Euro fehlen. Hinzu treten nun auch die Kosten für die Renovierung bzw. Erneuerung der gestohlenen und beschädigten Figuren. Das Ziel des Bundes der Egerländer Gmoin (BdEG), den Brunnen in Marktredwitz bis zum Egerlandtag Anfang September 2011 fertigzustellen, kann nur mit Hilfe großherziger Spender erreicht werden.
Der BdEG bittet alle Landsleute um großzügige Unterstützung! Spenden bitte an „Bund der Eghalanda Gmoin e.V.", Konto 810562157 bei der Sparkasse Hochfranken, BlZ 763 500 00. Besten Dank!

list 7 z 8
Rozdělení textu na listy je odhad — text může o odstavec přetéct na sousední list. Původní znění vlevo je vždy přesné.
Klikni na větu a ukáže se, kde na skenu stojí. Zvýrazňují se celé řádky, ne přesná slova — místo je tedy přibližné.